Mèo Smurf, thường được gọi là Шайлушай (phiên âm Latin: Shailushai), là một nhân vật meme bùng nổ trên TikTok vào cuối tháng 8 và trong tháng 9 năm 2023. Hình tượng này là một sinh vật nhỏ màu xanh, đội mũ nấm trắng, có khuôn mặt trông giống mèo, cầm một cây gậy lữ hành với con ốc sên treo trên đó, thường được thể hiện đang đi xuyên qua rừng.
Người dùng nói tiếng Anh phổ biến rộng rãi nhãn dễ tìm kiếm "Smurf Cat", còn các trang meme tiếng Nga thường gọi nó là Шайлушай. Nguồn hình ảnh của nhân vật không phải ảnh AI năm 2023 và ban đầu cũng không được tạo ra như một nhân vật meme.
Nó xuất phát từ "Smurf Sighting", một tác phẩm nghệ thuật số của họa sĩ concept Nate Hallinan. Trong phần mô tả của chính mình, Hallinan hình dung một Smurf "thực" trong mối quan hệ cộng sinh với nấm: cây nấm cung cấp khả năng ngụy trang và bảo vệ, còn sinh vật này giúp phát tán bào tử.
Một phiên bản hoàn thiện trong portfolio được ghi ngày 9 tháng 9 năm 2014 trên website của Hallinan, và Hallinan cũng có một bài đăng trên Behance cho chính tác phẩm đó, công bố ngày 10 tháng 6 năm 2012. Các bài tổng hợp lịch sử meme cũng chỉ ra rằng Hallinan đã chia sẻ ảnh quá trình thực hiện vào ngày 8 tháng 9 năm 2011.
Vì chuỗi tư liệu này, "ngày tạo" chính xác sẽ phụ thuộc vào cách hiểu về việc tạo ra: bản concept đầu tiên, bài đăng công khai đầu tiên, hay lần tải lên portfolio về sau. Tóm tắt thực tế an toàn nhất là tác phẩm đã tồn tại từ năm 2011 và đã được đăng công khai ở dạng portfolio vào các năm 2012 và 2014.
Danh tính meme của nó hình thành muộn hơn nhiều. Theo Know Your Meme và các bài báo về sau, một người dùng TikTok nói tiếng Nga, @ghojam1, đã đăng các slideshow dùng phiên bản cắt cúp và đổi màu của ảnh Hallinan vào ngày 26 và 27 tháng 8 năm 2023.
Trong làn sóng bài đăng thứ hai đó, sinh vật này được gắn nhãn "шайлушай", và hình ảnh bắt đầu có đời sống mới dưới dạng meme slideshow, ảnh phản ứng và linh vật phi lý. Đoạn âm thanh gắn với nó mạnh nhất là một bản remix xoay quanh câu "We live.
We love. We lie." từ bài "The Spectre" của Alan Walker, giúp meme trở nên dễ nhận ra ngay cả với những người chưa từng xem các bài đăng tiếng Nga ban đầu.
Tên Шайлушай không có nghĩa đen thống nhất. Nhiều bài giải thích mô tả nó về cơ bản là âm vô nghĩa hoặc một kiểu nhịp âm gây hài hơn là một từ chuẩn trong tiếng Nga.
Một số tác giả lưu ý rằng nó giống "шалопай", một từ tiếng Nga mang nghĩa gần như kẻ tinh quái, nhóc quậy, hoặc đứa nghịch ngợm, nhưng đó chỉ là sự tương tự âm, không phải từ nguyên đã được xác nhận. Những nghĩa khác được gán trong các ngôn ngữ không liên quan xuất hiện ở các lần kể lại về sau, nhưng các cách giải thích đó không có cơ sở vững.
Nếu ai đó đưa ra một bản dịch chính xác duy nhất như điều chắc chắn, thì mức khẳng định đó mạnh hơn bằng chứng hiện có. Một sắc thái quan trọng là "Smurf Cat" là biệt danh trên internet, không phải tiêu đề hay mô tả gốc của Hallinan.
Hallinan đóng khung sinh vật này như một concept Smurf tả thực, còn văn hóa meme về sau nhấn mạnh khuôn mặt giống mèo và bắt đầu gọi nó là mèo. Vì vậy, nhân vật hiện đại này kết hợp ít nhất ba lớp: thiết kế sinh vật kỳ ảo của Hallinan, việc đổi tên và lối hài slideshow từ TikTok tiếng Nga, cùng hệ sinh thái meme toàn cầu rộng hơn đã biến nó thành linh vật cho kiểu hài siêu thực "brainrot" ít ngữ cảnh.
Khi meme lan rộng vào tháng 9 năm 2023, Mèo Smurf xuất hiện trong các bản edit, vẽ lại, cosplay, remix và các trò đùa so sức mạnh (powerscaling) bên cạnh những hình tượng phi lý lân cận như Strawberry Elephant và Pineapple Owl. Tại Brazil, nó cũng được biết đến với tên "indo ali" ("đi qua bên kia"), một biệt danh lấy cảm hứng từ dáng đi trong ảnh.
Sự lan truyền về sau này quan trọng với metadata kiểu Brainrot, vì Mèo Smurf không phải là một nhân vật có cốt truyện chuẩn cố định mà giống một mẫu có thể tái sử dụng: một sinh vật nấm xanh lang thang, có bản sắc được tạo nên từ sự lặp lại, phối lại và các tín hiệu nghe nhìn nhận ra ngay lập tức, hơn là từ một câu chuyện chính thức. Nguồn được tham khảo cho phần tóm lược này: https://natehallinan.com/projects/Z53ON?album_id=910810 , https://www.behance.net/gallery/4188059/Smurf-Sighting?locale=en_US , https://knowyourmeme.com/memes/smurf-cat , https://knowyourmeme.com/editorials/guides/what-does-%D1%88%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%B9-mean-the-russian-smurf-cat-meme-taking-over-tiktok-explained , https://www.rbc.ru/life/news/657078869a79472f59225102
